Student met scriptie van onderzoek naar de werkpositie van doven en slechthorenden

geplaatst op: 23 juli 2015

In het voorjaar werd ik benaderd door een student Dagmar met vraag of ik haar kon helpen met haar onderzoek naar de ervaringen en de werkpositie van doven en slechthorenden. Natuurlijk wil ik haar helpen met mijn informatie en mijn eigen ervaringen te delen. Met Dagmar heb ik een keer gesproken tijdens het Skype. Het was leuk om haar te helpen. Hier mag ik een samenvatting van haar scriptie online zetten:

Student Algemene Sociale Wetenschappen, Dagmar Gravestein

Mijn naam is Dagmar Gravestein. Ik heb de afgelopen jaren mijn Bachelor Algemene Sociale Wetenschappen gedaan met een Minor Bestuur en Organisatie wetenschap. Ik heb tijdens mijn studie veel getwijfeld of het wel de opleiding was die ik had willen doen. En achteraf had ik ook een andere studie moeten gaan doen. Maar om mijn studie toch goed af te ronden, heb ik besloten om in ieder geval een scriptie onderwerp te kiezen wat mij echt zou interesseren en verder binnen mijn opleiding niet al 100 keer gedaan was.

Tijdens het theorie zoeken, kwam ik tot de conclusie dat veel wetenschappelijk onderzoek 'doven en slechthorenden' buitensluit omdat het te ingewikkeld is doordat het niet via de telefoon kan, of omdat er tolken geregeld moeten worden. Dus toen dacht ik, dat kan anders. En ben ik dus onderzoek gaan doen naar de ervaringen van doven en slechthorenden met betrekking tot arbeidsmarktparticipatie.

samenvatting en conclusie van het scriptie

Het doel van het onderzoek

Het doel van deze studie was om dieper begrip van wat slechthorenden en doven mensen nodig hebben voor geslaagde deelname aan de arbeidsmarkt te krijgen. Interviews zijn gehouden met 14 doven en slechthorenden en daarnaast heb ik 123 werkervaringen van zevenenzestig vrouwen en zevenenveertig mannen, variërend in de leeftijd 20-80 jaar oud. De interviews waren gericht op de beschrijvingen van auditieve werksituaties en wat zij dachten, deden en gevoelden in deze situaties en nog belangrijker wat hun werksituatie zou verbeteren. De analyses van de interviews en de werkervaringen werden gedaan op basis van drie dimensies; individuele factoren, sociale factoren en werkgerelateerde factoren.

conclusie van het onderzoek

De hoofdvraag van mijn onderzoek luidde:

Wat zijn de knelpunten en succesfactoren met betrekking tot arbeidsmarktparticipatie van doven en slechthorenden?

Om de hoofdvraag te beantwoorden zijn er drie deelvragen opgesteld. De deelvragen brachten een aantal duidelijk aan te wijzen factoren naar voren die invloed hebben op de arbeidsmarktparticipatie van doven en slechthorenden. De uitspraken van de doven en slechthorenden laten zien dat de oudere generatie doven en slechthorenden zichzelf beter in staat stellen deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Het 'gedwongen' contact vanaf jongere leeftijd met de ‘horende’ wereld heeft hen de capaciteit gegeven zich aan te kunnen passen. De jongere generatie krijgt vanaf jongs af aan steun vanuit thuis en scholing op aangepaste scholen; gebruikt vanaf jongs af aan gebarentaal. Dit zorgt voor minder isolatie en eenzaamheid, maar sluit tegelijk ‘horende’ wereld buiten. Er treedt geen gewenning op en ze worden minder gestimuleerd om zich aan te passen. Het gebruik van gebarentaal maakt hen minder afhankelijk zijn van hun eigen spraakvermogen alsmede liplezen. Hierdoor ervaren ze in de praktijk echter extra problemen met betrekking tot opleidingen, sollicitaties en werken an sich. Door hen eerder in contact te laten komen met de horende wereld kan de overgang van de middelbare school naar het hogere onderwijs worden vergemakkelijkt en later de werknemer beter doen functioneren op de werkvloer.

Uit dit onderzoek blijkt dat weinig doven en slechthorenden hoger zijn opgeleid. Wanneer de omgeving weinig verwacht van het kwaliteiten van een dove of slechthorende speelt dit een negatieve rol voor de doelen die ze voor zichzelf stellen. Ze kiezen voor opleidingen waar weinig communicatie vereist is, met als gevolg dat veel doven en slechthorenden in beroepsopleidingen terecht komen. Mogelijkerwijs beperkt dit voor hen, hun talenten breder te benutten op andere opleidingen. Bijeenkomsten of andere initiatieven met gelijkgestelden kunnen als hulp, inspiratie of belangrijke steun werken. Dergelijke initiatieven kunnen een positieve invloed hebben op het zelfbeeld en kunnen in combinatie met de juiste motivatie tot beter functioneren van het individu leiden.

Uit het huidige onderzoek is naar voren gekomen dat een loopbaanbegeleider een doorslaggevende bijdrage kan leveren aan de communicatie tussen werkgever en werknemer. Naast dat loopbaanbegeleiders advies kunnen geven, kunnen zij ook informatie geven over wetgevingsmaatregelingen en de noodzakelijke aanpassingen op de werkvloer. Een loopbaanbegeleider in de arm nemen zorgt voor het sneller vinden van een passende baan

Om als dove of slechthorende goed te kunnen functioneren binnen een organisatie is het vooral belangrijk dat zijzelf in staat zijn aan te geven wat ze wel of niet kunnen: dat ze aangeven wat ze nodig hebben om goed te functioneren, zelfbewust zijn en voor zichzelf op te komen. Die eigenschap van het karakter noemen heet 'assertiviteit’. Men dient zelf assertief te zijn om ‘onervaren’ werkgevers de kans te bieden zich aan te passen en/of gezamenlijk naar oplossingen te zoeken voor de problemen die zich voordoen op de werkvloer. De leidinggevende is in de positie om de noodzakelijke mogelijkheden te realiseren en zo de dove of slechthorende tegemoet te komen en goed te laten functioneren. Ze zijn medeverantwoordelijk om tijdens het integratieproces ervoor te zorgen dat alle partijen worden betrokken en kunnen er voor te zorgen dat de werknemer alles kan volgen wat er op de werkvloer gebeurd. Tenslotte spelen leidinggevenden een belangrijke rol we praten over de doorgroeimogelijkheden van werknemers.

Nog een factor die van invloed is op de arbeidsmarktparticipatie van doven en slechthorenden is het in gebreke blijven met betrekking tot sociale conventies en sociaal contact met collega’s. Sociale contacten en sociale vaardigheden zijn belangrijk als het gaat om doorgroeimogelijkheden binnen een bedrijf, maar in de eerste plaats voor het maken van contacten om aan een baan te komen. Bij het sollicitatieproces is het van belang dat de werknemer eerlijk is over zijn beperking. Door het gehoorverlies positief in te zetten (het benoemen van extra competenties) als werknemer ontneem je de werkgever de kans om er een groot punt van te maken.

Netwerken en het onderhouden van sociale contacten in de horende wereld zorgt ervoor dat men sneller in contact komt met werkgevers die openstaan voor het werken met doven en slechthorenden. De afwezigheid van contact tussen doven en horende collega’s zorgt voor een scheiding tussen de werknemers. Zo krijgen en nemen doven en slechthorenden weinig ruimte om zich te ontwikkelen op de werkvloer. Dove en slechthorende werknemers lopen het risico op maatschappelijk isolement in de werksfeer. Doven en slechthorenden dragen ook eigen verantwoordelijkheid in het maken van sociaal contact. In de vorm van voorlichting over wat doofheid inhoudt of ‘spelende’ wijs gebaren leren kunnen ze hun collega’s bewust maken van hun beperkingen. Hierdoor zijn anderen ook beter in staat zich aan te passen, te helpen of oplossingen te bedenken waar nodig. Een prettige, welkome werksfeer en een zekere mate van begrip voor de mogelijke communicatieproblemen wordt als doorslaggevende factor genoemd voor het succesvol behouden van een baan.

samenvatting van het onderzoek

Samenvattend kan worden gesteld dat vanaf jongs af aan contact met de horende wereld zorgt voor betere zelfredzaamheid en meer aanpassingsvermogen. Bijeenkomsten of andere initiatieven met gelijkgestelden kunnen als hulp, inspiratie of belangrijke steun werken. Een loopbaanbegeleider kan het contact tussen een werknemer en werkgever verbeteren en handvaten bieden voor de benodigde aanpassingen. In de praktijk kan de leidinggevende een belangrijke rol spelen in het contact binnen de organisatie en de uitvoering van de aanpassingen die noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van een dove of slechthorende. Maar bovenal geldt dat de dove of slechthorenden als enige kan vertellen wat hij of zij nodig heeft. Een prettige werksfeer en begrip van collega’s speelt een cruciale rol bij het goed functioneren van een dove of slechthorende op de werkvloer. Door collega’s bewust te maken van de betekenis van de beperking kunnen collega’s eveneens bijdragen aan een betere werksfeer voor iedereen.



reactie van arnold de vries

geplaatst op: 24 juli 2015

Beste Claire / Dagmar,

Ik zou graag het gehele verhaal lezen omdat ik mijn scriptie aan de HU DS onderzoek gedaan heb naar de beroepen en aansluitingen van opleiding op het werk van auditieve schoolverlater.
Hoe is dit te regelen.

Ik lees graag je / jullie reactie.

Met vriendelijke groet,

Arnold de Vries


reactie van Leke Ostendorf

geplaatst op: 30 september 2018

Beste Claire /Dagmar

Graag zou ik de gehele scriptie willen lezen. Ik ga voor mijn opleiding New Energy Mover Academie in breda een scriptie schrijven en mijn hoofdvraag wordt; Heeft slechthorendheid invloed op je zelfvertrouwen in het algemeen en wat kan een transformatiecoach hierin betekenen. Ik lees graag je reactie met vriendelijke groet, Leke Ostendorf.


  laat je reactie achter: 

Reacties worden eerst gelezen door de redactie voordat ze geplaatst worden. Dit in verband met spamberichten.